...
انواع شکل های ارتباط ما با گذشته 

 

شاید این جمله رو قبلا شنیده باشید اما انقدر مهم هست که تکرار آن قابل بخشش هست.

بخش مهمی از وضعیت امروز ما، در گروِ رابطه‌ای است که با گذشته‌ی خود می‌سازیم.

تصور می کنم، اینکه میگم تصور میکنم یعنی صرفا نظر شخصی خودم هست. تصور میکنم که این جمله برای انسان، سازمان، کشورها، خانواده ها و … به یک اندازه مهم باشد.

بزارین یک نگاه به برخی از انواع شکل های ارتباط ما با گذشته بندازیم.

یکی از این موارد نگاه هویت گونه است. اینکه من قبلا کجا بودم و امروز باید کجا باشم ولی کجا هستم، یا اینکه امروز حق دارم چنین باشم و یا حق ندارم. نوع نگاهی که تنها از ما می خواهد همان مسیری رو که رفتیم ادامه دهیم بدون هیچ تغییری و حتی گاهی اوقات باعث ناراحتی ما هم می شود که ای بابا من باید امروز به اینجاها میرسیدم ولی… .

شاید یک مثال خوب برای نفی این موضوع مرگ باشد که بهمون نشون میده هر لحظه میتونه نقطه شکاف میان گذشته و آینده ما باشد.

دوست عزیزم هیچ وقت بر اساس چیزی که تا به حال بودی بر روی آیندت مانور نده، آیندت رو بساز چون فردا، آینده ای هست که امروز گذشته آن بوده.

کسانی که  که گذشته را از جنس هویت می بینند، یا به خاطره بازی گرفتار شده و یا خاطره سازی.  به طور خلاصه اولی غرق شدن در گذشته و دومی  سندسازی و اعتبارسازی برای گذشته با هدف رسیدن به مرتبه ای در دنیای امروز.

نوع دیگری از رابطه با گذشته از نوع انکار است. انکار گذشته، حذف گذشته، ندیدن، نشنیدن و فراموش کردنش، درست مثل حذف حافظه از مغز انسان. میشه اینکار رو کرد اما مشخصه که زنده بودن، نیازمند به خاطر سپردن پیروزی ها و شکست‌های گذشته است. ژن‌ها، اندام‌ها، موزه‌ها، قوانین و کتاب‌ها، تنها نمونه‌هایی از مکانیزم‌های به خاطر سپردن گذشته هستند که حذف هر کدام، بخشی از زنده بودن امروز را از ما می‌گیرد..

زندگی در گذشته هم، شکل دیگری از رابطه با گذشته است. تصویر پدر یا مادری که حتی با وجود نوه دار شدن، هنوز اتاق کودکی فرزندش را به همانطور که بوده حفظ کرده و از این برای رفتن به گذشته استفاده می‌کند.

زندگی در گذشته یک چیز است و زندگی با گذشته چیزی دیگری.

زندگی در گذشته برای درگذشتگان و مردگان است. اما زندگی با گذشته به معنای استفاده از تجربیات گذشته در تصمیم‌های امروز است.

با رویکرد و ارتباط صحیح با گذشته خودمان و یا حتی دیگران به راحتی میتوان تصمیمهای امروز را بیمه تجربه دیروز کنیم.

 

سیاوش جعفری